Dit is de laatste programmabegroting die dit college van B en W aanbiedt aan de gemeenteraad. Over ongeveer een half jaar gaan de Culemborgers naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Met deze programmabegroting willen we bijdragen aan een voorspoedige start van de nieuwe raadsperiode. We adviseren de raad dan ook om het saldo van deze begroting intact te laten en op die manier ruimte te bieden aan de nieuwe gemeenteraad.

In deze inleiding op de programmabegroting 2018 kijken we terug op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en we gaan in op enkele bijzonderheden in het volgende begrotingsjaar.

Communicatie en participatie
Talloze organisaties, bedrijven, inwoners werken met hart en ziel – samen met de gemeente – aan een sterke stad. De gemeente neemt bij die activiteiten in toenemende mate de rol van verbinder tussen partijen en initiatieven op zich. Er is in de afgelopen periode al veel ervaring opgedaan met uiteenlopende vormen van participatie. Ook is er een digitaal stappenplan ontwikkeld om inwoners te helpen van idee tot uitvoering te komen: www.ikhebeenideevoorculemborg.nl. De afgelopen periode heeft het college zich ook ingezet op het verbeteren van de toegankelijkheid van actuele informatie over inwoners en bedrijven. Dit heeft geleid tot een nieuwe website voor het sociaal domein: culemborgkanmeer.nl en een nieuwe overzichtelijke website voor Culemborg: www.culemborg.nl.
In 2018…
Gaat de gemeente nog meer co-creëren met inwoners, bedrijven en instellingen in de wetenschap dat ook in de stad veel kennis, kunde en ervaring op allerlei terrein voorhanden is. Om te beginnen met het opstellen van een stadsvisie waarin bewoners, ondernemers en andere betrokkenen van de stad gezamenlijk onderzoeken en benoemen wat de identiteit van Culemborg is.
Krachtig Culemborg
Binnen het raadsproject Krachtig Culemborg wordt gewerkt aan een bestuurskrachtmeting onder begeleiding van een extern adviseur. De ambities voor Krachtig Culemborg zijn primair gericht op:

  1. Bestuurlijke bestendigheid voor Culemborg.
  2. Versterken van de rol van de raad bij onderwerpen in de regionale samenwerking/sterke regiospeler.
  3. Het garanderen van nabijheid voor burgers.
  4. Sterke ambtelijke organisatie.

In 2018…
Wordt het onderzoek naar de bestuurskracht van Culemborg afgerond. Het doel is, gelet op de opgaven waar de stad voor staat en de ontwikkelingen in de omringende gemeenten en regio’s, gericht en weloverwogen keuzes maken om een krachtig bestuur in Culemborg te behouden en waar nodig te versterken.
Veiligheid
In Culemborg zijn veel bewoners actief om de veiligheid in hun eigen wijk verder te verbeteren. In sommige wijken zijn bewoners daarvoor met een WhatsApp-groep gestart. Culemborg heeft inmiddels meer dan zeventig groepen. Deelnemers houden elkaar via WhatsApp op de hoogte van verdachte situaties of personen. Met het project De Buurt Bestuurt willen we bewoners nog meer betrekken bij de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. Het is een methode waarbij bewoners en ondernemers, samen met professionals, een top 3 maken van de zaken die ze in hun wijk als eerste willen aanpakken. De resultaten tot nu toe zijn bemoedigend. Verder hebben we het plan aanpakwijken 2013-2015 geëvalueerd. Hieruit blijkt dat de afgelopen jaren grote stappen zijn gezet op het gebied van bewonersparticipatie, de aanpak van multiprobleemgezinnen, het verbeteren van de veiligheid en de leefbaarheid en het bieden van kansen op het gebied van onderwijs en werk. Tot slot willen we ons veiligheidsbeleid actualiseren. Daarvoor gebruiken we uitkomsten van het onderzoek dat het Verwey‐Jonker Instituut heeft gedaan naar de actuele problemen op het gebied van veiligheid in Culemborg en naar de versterking van de aanpak daarvan.
In 2018…
Voeren we de aanbevelingen uit het rapport van het Verwey-Jonker Instituut uit om zo het aantal incidenten in Culemborg terug te dringen, gezagsondermijning tegen te gaan en het veiligheidsgevoel en het vertrouwen in de gemeente te versterken.
Cultuur
Culemborg heeft belang bij een sterke cultuursector en een gevarieerd cultuuraanbod.Op 6 juli 2015 is de Stichting Cultuurfonds Culemborg opgericht met het doel om een aantrekkelijk en gevarieerd cultureel aanbod voor een zo breed en divers mogelijk publiek mogelijk te maken en te bevorderen. Sinds de oprichting van het Cultuurfonds zijn er al 33 initiatieven gehonoreerd. Ook het Jeugdcultuurfonds werkt naar tevredenheid.
Culemborg is van oorsprong een vrijstad en dat zien we nog steeds terug in het dagelijks leven: Culemborgers zijn een tikkeltje eigenwijs, zitten vol met ideeën, organiseren veel en zorgen daarmee voor een stad die uitblinkt in diversiteit en dynamiek. Dat Culemborg bijzonder is willen we in 2018 graag laten zien met een groot aantal grote en kleine evenementen en activiteiten. De organisatie van het jubileumjaar is in handen van de stichting Culemborg 700. Zij zijn samen met een groot aantal vrijwilligers al geruime tijd aan het werk om er voor te zorgen dat er in 2018 het hele jaar van alles te beleven is.
In 2018…
Vieren we dat Culemborg 700 jaar stadsrechten heeft door een groot aantal activiteiten en evenementen te organiseren. Laten we zien dat Culemborg bijzonder is met een programma dat inzet op verbinden, verbroederen, vernieuwen en verrassen.
Ook blijven we actief betrokken bij de dialoog over kunst en cultuur in onze stad en actualiseren we de cultuurvisie in aansluiting op de stadsvisie.
Sport
Sporten en bewegen zijn essentieel voor ieders gezondheid. Het is daarom belangrijk dat bewegen en spelen in de buurt gestimuleerd wordt. Begin 2016 is zwembad De Waterlinie geopend en is inmiddels bijna twee jaar naar tevredenheid in gebruik. Ook zorgen ideeën en plannen die voortkomen uit de beleidsagenda Culemborg Gezond en in Beweging ervoor dat onze inwoners actief en in beweging blijven. Het Jeugdsportfonds tenslotte maakt het mogelijk dat ook kinderen uit financieel minder draagkrachtige gezinnen kunnen sporten bij een vereniging. Jaarlijks worden meer dan 100 kinderen geholpen.
In 2018…
Ondersteunen en faciliteren we sportverenigingen die zich willen ontwikkelen naar een ’open club’ (een ontmoetingsplek waarbij de eigen leden, buurtbewoners en andere regelmatige bezoekers uitgenodigd worden om te sporten/te bewegen, te ontmoeten en om bij de vereniging betrokken te raken en te blijven).
Economie
We hebben in samenwerking met inwoners en ondernemers een Binnenstadsvisie en een Ondernemersvisie opgesteld. De daaruit voortvloeiende plannen zijn volop in uitvoering. Het plan om de binnenstad volledig te herinrichten is vrijwel klaar. Het toeristisch programma Culemborg Klopt is voortgezet. Onnodig belemmerende regels zijn/worden (uit de APV) geschrapt, het inkoop- en aanbestedingsbeleid wordt geactualiseerd en het Ondernemersfonds is geëvalueerd en voortgezet. De werkgelegenheid is flink gestegen en de groei van de Culemborgse en regionale economie is hoger dan het provinciale en landelijke gemiddelde.
In 2018…
Voeren we het actieplan binnenstad verder uit, actualiseren we het horeca‐detailhandel‐ en evenementenbeleid en realiseren we glasvezel in het buitengebied.
Duurzaamheid
Er wordt gewerkt aan een duurzaam klimaatneutraal Culemborg. Initiatieven op dit gebied kunnen een beroep doen op het duurzaamheidsfonds. Culemborg verstrekt sinds 2017 duurzaamheidsleningen en er is een duurzaamheidsagenda en windvisie opgesteld. Energiecoöperatie Vrijstad Energie is actief in de stad, net zoals de plastic coöperatie. Daarnaast wordt werk gemaakt van aardgasvrije wijken.
In 2018…
Geven we uitvoering aan de lokale duurzaamheidsagenda en windvisie. Ontwikkelen we samen met de andere gemeenten in Rivierenland een gezamenlijke energievisie en bijbehorende routekaart.
Wonen
De woonvisie 2017-2026 is vastgesteld. In Parijsch wordt volop gebouwd en voor de volgende locaties zijn plannen ontwikkeld, is de bouw gestart, op stoom of reeds afgerond: Sprokkelenburg, gasfabriekterrein, Willemslaan, Chopinplein en Achter de Poort. Ook is er een start gemaakt met de invoering van de omgevingswet.
In 2018…
Voegen we minimaal 100 nieuwbouwwoningen toe aan de woningvoorraad en maken we afspraken met KleurrijkWonen en ontwikkelaars over woningtoewijzing.
Jeugd
De doelgroep jeugd heeft de volle aandacht in deze coalitieperiode. Voorbeelden: er komt een jongerencoach die individuele jongeren kan begeleiden. Ook wordt er gewerkt aan het versterken en verbeteren van de ontmoetings- en activiteitenruimte voor jongeren vanuit het jongerenwerk. De aandacht voor de doelgroep is natuurlijk breed: het gaat om jeugdzorg, jeugdbeleid, onderwijs, de arbeidsmarkt voor jongeren, talentontwikkeling. “Zichtbaar”, “kansrijk” en “goed in je vel” zijn de kernwoorden voor het gesprek dat met professionals en de samenleving wordt gevoerd.
Zo zijn er meerdere zaken tot uitvoering gebracht of operationeel. Denk aan de intrede van de kinderburgemeester, de ingebruikname van de brede school oost in 2016, het uitvoeren van het concept brede school, werken aan de doorgaande leerlijn vmbo-mbo-arbeidsmarkt door het aanstellen van een aanjager. De komst van een consulent die pleegouders ondersteunt.
Maatwerk blijft belangrijk, juist voor de groep die op de rand van maatschappelijk meedoen of afhaken staat. Op dit vlak werken partijen samen om te bieden wat er op dat moment nodig is. Of het een vorm van jeugdhulp is of het vinden van de juiste school of opleiding. Integrale samenwerking en maatwerk zijn nodig om goede resultaten met jeugd en gezin te bereiken, zo wordt ook gesteld in het recente onderzoek van het Verwey Jonker Instituut naar duurzame weerbaarheid.
In 2018…
Versterken we de preventieve inzet rondom kwetsbare jongeren.
Sociaal Domein
De transities zijn goed verlopen. Inmiddels zijn inwoners en organisaties meer vertrouwd met de nieuwe werkwijze. Uit onderzoek blijkt dat inwoners tevreden zijn over de ondersteuning die geboden wordt. Als gemeente blijven we kijken waar we verbeteringen kunnen aanbrengen. Dat doen we samen met onze partners in het sociale domein. Het minimabeleid blijkt na een minima-effect rapportage op orde te zijn en wordt voortgezet. Rond Culemborg700 geven we het thema ‘rondkomen’ extra aandacht door verschillende partijen in de stad hierbij te betrekken en een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen. De uitvoering van het sociaal domein vindt plaats binnen het beschikbare budget, de overschotten zijn in een reserve beschikbaar voor dit domein.
In 2018….
Gaan we de ontwikkelagenda op het punt vrijwillige zorg‐ en welzijn/zorg en welzijn met vrijwilligers verder vormgeven
Verkeer
We hebben samen met de Fietsersbond de nota "Aanpak Veilig Fietsen Culemborg" opgesteld. Rondom de stationsomgeving en Tunnelweg is de verkeerssituatie aanzienlijk verbeterd. De aanleg van het fietspad langs de Prijsseweg is in voorbereiding. Een flink aantal verkeers- en fietsknelpunten zijn aangepakt.
In 2018….
Gaan we het fietspad buitengebied Prijsseweg aanleggen en verbeteren we de verkeerssituatie bij de Zijderupsvlinderlaan.
Financiën
De financiële positie van de gemeente Culemborg kunnen we op dit moment als solide bestempelen. Alle bezuinigingen zijn grotendeels gerealiseerd en het meerjarenperspectief is voor de gemeente Culemborg tot en met 2021 positief. De begroting is daarmee structureel in evenwicht.